شما اینجا هستید: اکسون لایف / آزمایش‌ / آزمایش ادرار

آزمایش ادرار

محتوای این صفحه توسط دپارتمان مدیکال اکسون‌‌ و بر اساس منابع علمی معتبر تألیف شده است.

زمان تقریبی مطالعه

3.5

دقیقه

آزمایش ادرار
آزمایش ادرار

در این آزمایش، ادرار فرد مورد بررسی قرار می‌گیرد. در اکثر مواقع، آزمایش ادرار به‌عنوان راهی برای تشخیص و کنترل طیف گسترده‌ای از اختلالات مانند عفونت‌های دستگاه ادراری، بیماری‌های کلیوی و دیابت انجام می‌شود.

آزمایش ادرار شامل بررسی ظاهر، غلظت و مواد موجود در ادرار است؛ به‌طور مثال، عفونت مجاری ادراری می‌تواند ظاهر ادرار را از حالت شفاف به کدر تغییر دهد. از طرفی، افزایش میزان پروتئین در ادرار می‌تواند نشان‌دهندۀ بیماری کلیوی باشد.
در بیشتر مواقع، نتایج غیرمعمول آزمایش ادرار نیاز به انجام آزمایش‌های بیشتری برای دست‌یافتن به منبع مشکل دارند.
آزمایش ادرار یک آزمایش رایج است که به چند دلیل انجام می‌شود. آزمایش ادرار ممکن است بخشی از یک معاینۀ پزشکی معمول، آزمایش بارداری یا آمادگی قبل از جراحی باشد. همچنین ممکن است برای غربالگری برخی بیماری‌های کلیوی، کبدی یا دیابت انجام شود.
اگر با علائمی مانند شکم‌درد، کمردرد، تکرر ادرار، مشاهدهٔ خون در ادرار یا سایر مشکلات مرتبط به پزشک مراجعه کنید، ممکن است آزمایش ادرار برای شما تجویز شود؛ زیرا آزمایش ادرار می‌تواند به تشخیص علت این علائم و نشانه‌ها کمک کند.
اگر فرد مبتلا به بیماری‌هایی مانند عفونت دستگاه ادراری یا بیماری کلیوی باشد، پزشک ممکن است آزمایش ادرار را برای نظارت بر وضعیت درمان بیمار توصیه کند.

اجزای آزمایش ادرار

در آزمایش ادرار موارد زیر بررسی می‌شوند:

pH یا میزان اسیدیته

سطح pH در آزمایش ادرار مشخص‌کنندهٔ اسیدی یا بازی‌ بودن ادرار است که می‌تواند برای تشخیص برخی از بیماری‌ها استفاده شود.

غلظت

غلظت بالای ادرار در بسیاری از مواقع نتیجۀ مصرف کم مایعات است.

پروتئین

میزان پروتئین در ادرار، سطح مشخصی دارد. افزایش اندک پروتئین در ادرار معمولاً دلیلی برای نگرانی ندارد؛ اما مقادیر بالای پروتئین در آزمایش ادرار ممکن است نشان‌دهندۀ اختلالات کلیوی باشد.

قند

میزان قند ( گلوکز) در ادرار خیلی کم است که معمولاً قابل تشخیص نیست و وجود قند در ادرار سبب می‌شود تا فرد آزمایش‌های دیگری را برای تشخیص ابتلا به دیابت انجام دهد.

کتون‌

کتون در ادرار نیز می‌تواند نشان‌دهندۀ دیابت باشد و ممکن است برای تأیید تشخیص، آزمایش‌های دیگری انجام شوند.

بیلی روبین

بیلی روبین از تجزیۀ گلبول‌های قرمز حاصل می‌شود. این ماده معمولاً در خون حرکت می‌کند و به کبد می‌رسد و بعد از خارج‌شدن از آن، به بخشی از صفرا تبدیل می‌شود. وجود بیلی روبین در ادرار بیمار ممکن است نشان‌دهندۀ بیماری یا آسیب کبدی باشد.

نیتریت

وجود برخی ترکیبات در ادرار مثل نیتریت، می‌تواند نشان‌دهندۀ عفونت مجاری ادراری باشد.

خون

مشاهدۀ خون در آزمایش ادرار نشان می‌دهد که لازم است آزمایش‌های بیشتری برای تشخیص دقیق‌تر انجام شود. همچنین ممکن است نشانۀ عفونت، سنگ کلیه یا مثانه، سرطان کلیه یا مثانه و اختلالات خونی باشد.
گلبول‌های سفید (لکوسیت‌ها) در ادرار ممکن است نشانۀ عفونت باشد.
گلبول‌های قرمز در ادرار ممکن است نشانه‌هایی از بیماری کلیوی، اختلالات خونی یا بیماری زمینه‌ای دیگر مانند سرطان مثانه باشد.

باکتری‌، مخمر و انگل‌

حضور باکتری، قارچ (مخمر) و انگل در ادرار می‌توانند علائم عفونت باشند.

کریستال‌ها

کریستال‌هایی که از مواد شیمیایی داخل ادرار تشکیل می‌شوند، ممکن است نشانۀ سنگ کلیه باشند.

کست‌ها (Casts)

کست‌های ادراری ساختارهای میکروسکوپی سیلندری شکلی هستند که وجود آن‌ها در آزمایش ادرار ممکن است نشان دهندهٔ برخی بیماری‌ها باشد.

انجام آزمایش ادرار

چگونگی انجام آزمایش

بیمار برای تهیۀ نمونهٔ ادرار می‌تواند خانه، آزمایشگاه یا مطب پزشک را انتخاب کند. در بیشتر مواقع آزمایشگاه‌ها ظرف مخصوصی را برای جمع‌آوری ادرار در اختیار بیمار قرار می‌دهند. ممکن است از فرد خواسته شود که اول صبح، زمانی که ادرار غلیظ‌تر است، نمونه را در خانه جمع‌آوری کند.
در برخی مواقع احتمال دارد که به بیمار دستور داده شود نمونۀ ادرار میانی (MSU) را به‌کمک روش‌های دقیق تهیه کند؛ این روش‌‌ها شامل مراحل زیر هستند:

  1. قبل از شروع نمونه‌گیری مجرای خروجی ادرار خود را تمیز کنید. ظرف نمونه‌گیری استریل است، سعی کنید اندام تناسلی‌تان با لبه‌ها و داخل ظرف تماس نداشته باشد.
  2. در توالت شروع به ادرار کنید.
  3. ظرف نمونه را به سمت جریان ادرار برده و آن را پر کنید. بخش ابتدایی و انتهایی ادرار را جمع‌آوری نکنید، بهترین حالت این است که بخش میانی ادرار داخل ظرف جمع‌آوری شود.
  4. حداقل میزان لازم برای آزمایش حدود ۳۰ تا۶۰ میلی‌لیتر(سی سی) ادرار است.
  5. نمونه را طبق دستورهای بهداشتی گفته‌شده تحویل دهید.
    اگر نمی‌توانید نمونه را ظرف مدت ۶۰ دقیقه بعد از جمع‌آوری به محل مورد نظر تحویل دهید، آن را در یخچال نگهداری کنید؛ مگر اینکه آزمایشگاه به شما طور دیگری گفته باشد.

آمادگی برای آزمایش

باید قبل از آزمایش ادرار مایعات کافی مانند آب مصرف کنید تا بتوانید با مراجعه به دستشویی نمونهٔ ادرار را تهیه کنید. ممکن است پزشک از شما بخواهد که ادرار صبح‌گاهی را جمع‌آوری کنید (این مورد از طرف آزمایشگاه یا پزشک به شما اطلاع داده می‌شود).
مصرف برخی از داروها بر نتیجهٔ آزمایش تأثیر می‌گذارد و پزشک ممکن است از شما بخواهد مدت کوتاهی مصرف آن‌ها را متوقف کنید.
اگر در دوران قاعدگی هستید، قبل از جمع‌آوری نمونهٔ ادرار، پزشک خود را مطلع کنید؛ زیرا ترشحات واژن و خون قاعدگی می‌توانند در نتایج آزمایش ادرار تأثیر بگذارد.

5 نفر این محتوا را پسندیده اند.

به اشتراک گذاری
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

نظرات متخصصین

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

دیدگاه سایر پزشکان
منابع علمی این مطالب