شما اینجا هستید: اکسون لایف / بیماری‌ها / فشار خون بالا

فشار خون بالا

محتوای این صفحه توسط دپارتمان مدیکال اکسون‌‌ و بر اساس منابع علمی معتبر تألیف شده است.

زمان تقریبی مطالعه

8

دقیقه

فشار خون بالا
فشار خون بالا

اطلاعات عمومی

فشار خون بالا چیست؟

فشار خون بالا یک بیماری شایع است که در طی آن نیرویی که خون به دیواره‌های عروق  شما وارد می‌کند به اندازه ای زیاد می‌شود که در نهایت ممکن است باعث بروز اختلال در سلامتی شما شود.

فشار خون، هم با مقدار خونی که قلب پمپاژ می‌کند و هم با میزان مقاومت شریان‌ها در برابر جریان خون تعیین می‌شود. هرچه قلب شما خون بیشتری پمپاژ کند و شریان‌های شما باریک‌تر باشد، فشار خون شما بالاتر می‌رود. اندازه‌گیری فشار خون بر حسب میلی‌متر جیوه است و دو عدد دارد:

عدد بالا (فشار سیستولیک)

اولین یا عدد بالایی فشار موجود در شریان‌های شما را هنگام ضربان یا انقباض قلب اندازه‌گیری می‌کند.

عدد پایین (فشار دیاستولیک)

عدد دوم یا عدد پایین‌، فشار موجود در شریان‌های شما را بین ضربان‌ها زمانی که قلب شما در حال استراحت است، اندازه‌گیری می‌کند.

انواع فشارخون بالا

فشار خون اولیه

علل این نوع فشارخون بالا شامل افزایش سن و عادات غذایی ناسالم است و به‌تدریج در طی سالیان متمادی ایجاد می‌شود.

فشار خون ثانویه

بعضی از افراد به‌دلیل برخی از بیماری‌های زمینه‌ای (مانند بیماری‌های کلیوی) یا مصرف برخی از دارو‌ها (مانند قرص‌های ضد بارداری) دچار فشار خون بالا می‌شوند که به آن فشارخون ثانویه می‌گویند.

علائم و نشانه‌ها

اکثر افراد مبتلا به فشار خون بالا هیچ علامتی ندارند. تعداد کمی از افراد مبتلا به فشار خون بالا ممکن است سردرد، تنگی نفس یا خون‌ریزی از بینی داشته باشند، اما این علائم و نشانه‌ها در همهٔ افراد مبتلا به فشارخون بالا لزوماً بروز پیدا نمی‌کنند و معمولاً تا زمانی که افزایش فشار خون  به مرحلهٔ شدید یا تهدید کنندهٔ زندگی نرسد، رخ نمی‌دهند.

عوامل خطرساز در فشار خون بالا

عوامل مؤثر در ابتلا

موارد زیر خطر ابتلا به فشار خون را افزایش می‌دهد:

  • سن بالاتر از ۵۵ سال
  • سابقهٔ خانوادگی ابتلا به فشار خون یا بیماری قلبی
  • اضافه وزن
  • رژیم غذایی ناسالم (رژیم غذایی حاوی مقادیر زیاد نمک یکی از عوامل خطر مهم برای ابتلا به فشارخون بالا است).
  • مصرف تنباکو، الکل و استعمال سیگار
  • استرس
  • سابقهٔ ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند دیابت، بیماری‌های کلیوی و…

عوارض فشارخون کنترل نشده

  • سکته مغزی
  • حملهٔ قلبی
  • بیماری عروق محیطی
  • بیماری‌های کلیوی
  • عوارض دوران بارداری
  • آسیب به چشم‌ها

مراجعه به پزشک با فشار خون بالا

علائم هشدار

در صورت مشاهدۀ علائم زیر، به اورژانس مراجعه کنید:

  • احساس فشار یا درد در قفسهٔ سینه
  • احساس درد در پشت، گردن، فک، معده یا بازو
  • تنگی نفس
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • سبکی سر یا عرق سرد ناگهانی
  • سردرد شدید
  • اختلال بینایی
  • احساس ضعف و گیجی شدید
  • اختلال در گفتار
  • اگر با وجود مصرف داروی فشار خون، فشار شما بیش از حد بالاست

تشخیص

برای تشخیص بیماری فشار خون بالا، ممکن است پزشک از مجموعه‌ای از مشاهدات بالینی، معاینات، بررسی‌های آزمایشگاهی و بررسی‌های تصویربرداری بسته به علائم شما و بیماری زمینه‌ای استفاده کند.

بررسی‌های بالینی

شرح حال گیری

پزشک شرح حال کاملی در رابطه با سابقهٔ خانوادگی ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، داروهای مصرفی بیمار، مصرف الکل ، تلاش‌های قبلی بیمار برای درمان و… می‌گیرد.

فوندوسکوپی (معاینه شبکیه)

برای بررسی عوارض فشار خون بر شبکیه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فوندوسکوپی
پزشک در حال فوندوسکوپی

اندازه‌گیری فشار خون با استفاده از دستگاه فشارسنج

از آنجایی که فشار خون به‌طور معمول در طول روز متفاوت است و ممکن است به هنگام ویزیت پزشک افزایش یابد (فشار خون روپوش سفید که افزایش موقتی فشار خون در مقابل پزشکان است)، پزشک شما احتمالاً قبل از تشخیص بیماری، چندین بار و در طی چند جلسه فشار خون را اندازه‌گیری کند.

بررسی‌های آزمایشگاهی

آزمایش‌های زیر در بیماران مبتلا به فشار خون که به‌‌تازگی تشخیص داده شده است، ممکن است انجام شود:

  • بررسی سطح الکترولیت‌ها
  • بررسی سطح کراتینین سرم
  • آزمایش قند خون ناشتا
  • آزمایش ادرار
  • آزمایش CBC یا شمارش کامل سلول‌های خون
  • بررسی سطح هورمون‌های تیروئیدی
  • بررسی پروفایل لیپیدی

بررسی‌های تصویربرداری

اکوکاردیوگرافی (اکوی قلبی)

بسته به شرایط بیمار، نشانه‌ها و نتایج آزمایش، پزشک ممکن است برای بررسی بیشتر بیماری‌های قلبی، اکوکاردیوگرافی تجویز کند. اکوکاردیوگرافی از امواج صوتی برای مشاهدهٔ قلب استفاده می‌کند.

تشخیص فشار خون بالا با نوار قلب

هولتر فشار خون (پایش ۲۴ ساعته فشار خون)

دستگاه مورد استفاده برای این آزمایش، فشار خون شما را در فواصل منظم در یک دوره 24 ساعته اندازه‌گیری می‌کند و نمای دقیق‌تری از تغییرات فشار خون در طول روز و شب و در محیط عادی و انجام فعالیت‌های بیمار در خارج از مطب پزشک به‌طور متوسط ارائه می‌دهد. در مطب یا بیمارستان فشارخون بیمار یک یا دوبار اندازه‌گیری می‌شود و فشار خون در شرایط مختلف بررسی نمی‌شود‌.

الکتروکاردیوگرام ( نوار قلب )

این آزمایش سریع و بدون درد است و فعالیت الکتریکی قلب شما را اندازه گیری می‌کند.

درمان 

تغییر سبک زندگی می‌تواند به کنترل فشار خون بالا کمک کند. اما گاهی اوقات تغییر سبک زندگی کافی نیست. اگر رژیم غذایی و ورزش کمکی نکرد، پزشک ممکن است داروهایی را برای کاهش فشار خون توصیه کند. نوع دارویی که پزشک تجویز می‌کند بستگی به میزان فشارخون و شرایط  بیمار دارد. در اغلب مواقع، ترکیب دو یا چند داروی فشارخون بهتر از یک دارو عمل می‌کند.

درمان دارویی

داروهای مورد استفاده برای درمان فشارخون بالا عبارتند از:

دیورتیک‌ها یا داروهای ادرارآور

دیورتیک‌ها داروهایی هستند که به کلیه‌ها کمک می‌کنند سدیم و آب را از بدن دفع کنند. انواع مختلفی از دیورتیک‌ها وجود دارد. وضعیت سلامت بیمار و میزان فشارخون بر انتخاب دیورتیک تاثیرگذار است. از دیورتیک‌های رایج که برای درمان فشارخون استفاده می‌شوند، می‌توان هیدروکلروتیازید را نام برد.

داروهای مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACEI)

داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین مانند کاپتوپریل و سایر داروهای این دسته از طریق مهار تولید یک مادهٔ شیمیایی طبیعی (آنژیوتانسین2) که عروق خونی را تنگ می‌کند، به کاهش فشارخون کمک می‌کنند.

داروهای مسدود کننده گیرنده آنژیوتانسین 2 (ARB)

این دارو‌ها با مسدود کردن گیرنده آنژیوتانسین 2 و مهارعملکرد این هورمون وظیفه خود را انجام می‌دهند و به کاهش فشار خون کمک می‌کنند. برخی از ARBIها عبارتند از لوزارتان و والزارتان.

داروهای مسدود کننده کانال کلسیم (CCB)

این داروها از جمله آملودیپین و دیلتیازم به انبساط (شل شدن) عضلات دیواره عروق و کاهش فشارخون کمک می‌کنند. همچنین برخی از این دارو‌ها ضربان قلب را نیز کاهش می‌دهند.

اگر ترکیبی از داروهای فوق بیمار را به فشارخون هدف نرساند، پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند:

داروهای مسدود کننده آلفا یا آلفا بلاکر‌ها

این داروها سیگنال‌های عصبی به عروق خونی و تأثیر مواد شیمیایی طبیعی را که رگ‌های خونی را باریک می‌کنند کاهش می‌دهند. پرازوسین یک آلفا بلاکر است.

بتا بلاکر‌ها یا داروهای مسدود کننده گیرنده بتا

این داروها فشار وارده به قلب را کاهش داده و عروق خونی را منبسط می‌کنند و باعث می‌شوند ضربان قلب کاهش یابد و قلب با نیروی کمتری خون را پمپ کند. متوپرولول یکی از دارو‌های این دسته است. معمولاً بتا بلاکر‌ها به‌عنوان تک دارو توصیه نمی‌شوند، اما در ترکیب با سایر داروهای فشار خون مؤثر هستند.

داروهای آنتاگونیست آلدوسترون

این داروها نیز دیورتیک محسوب می‌شوند. از داروهای این دسته می‌توان به اسپیرونولاکتون و اپلرنون اشاره کرد.

داروهای وازودیلاتور

این داروها مستقیماً روی عضلات دیوارهٔ عروق تأثیر می‌گذارند و از انقباض عضلات و تنگ شدن عروق جلوگیری می‌کنند. از دارو‌های این دسته می‌توان هیدرالازین را نام برد.

درمان غیردارویی

درمان غیردارویی برای فشار خون بالا جایگاهی ندارد.

تغذیه و مکمل

رژیم غذایی

رژیم غذایی دش (DASH)

این رژیم غذایی به افرادی که می‌خواهند در برابر فشارخون بالا از خود محافظت کنند توصیه می‌شود. این رژیم بر افزایش مصرف میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل، مرغ، ماهی و لبنیات کم‌چرب تأکید دارد و در عین حال میزان مصرف سدیم را به حداقل می‌رساند؛ همچنین مصرف بالای پتاسیم به پیشگیری و کنترل فشارخون بالا کمک می‌کند.

کاهش مصرف نمک(سدیم)

توصیه می‌شود میزان نمک در رژیم غذایی شما کمتر از 1500 میلی گرم سدیم در روز باشد. برای جلوگیری از فشار خون بالا، باید میزان نمک مصرفی خود را کمتر از این مقدار نگه دارید. فراموش نکنید که اکثر غذاهای رستورانی (به‌ویژه فست‌فودها) و بسیاری از غذاهای فرآوری شده و منجمد، حاوی مقادیر زیادی نمک هستند. می‌توانید از ادویه‌هایی که نمک ندارند برای طعم دادن به غذا استفاده کنید.

کاهش مصرف غذاهای پرچرب

مصرف غذاهای پرچرب مانند کره، سس‌های سالاد، محصولات لبنی پرچرب، غذاهای سرخ شده و… را به حداقل برسانید یا از مصرف آن‌ها اجتناب کنید.

مکمل‌ها

اگرچه رژیم غذایی و ورزش مناسب‌ترین روش‌ها برای کاهش فشار خون هستند، اما برخی از مکمل‌ها نیز ممکن است به کاهش فشار خون کمک کنند. با این حال، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است و شواهد اثربخشی آن‌ها کامل نیست.

  • فیبرها مانند سبوس گندم
  • مواد معدنی مانند منیزیم، کلسیم و پتاسیم
  • اسید فولیک
  • مکمل‌ها یا محصولاتی که رگ‌های خونی را متسع می‌کنند مانند کوآنزیم Q10، ال-آرژنین و سیر
  • اسیدهای چرب امگا 3

قبل از افزودن هر یک از این مکمل‌ها به رژیم دارویی خود، با پزشک مشورت کنید . برخی از مکمل‌ها ممکن است با داروها تداخل داشته باشند و عوارض جانبی ایجاد کنند.

پایش فشار خون در منزل

زندگی با فشار خون بالا

خود مراقبتی

رعایت موارد ذکرشده برای کنترل فشارخون تأثیر قابل توجهی دارد:

  • کنترل وزن در محدودهٔ نرمال
  • ورزش و افزایش فعالیت‌های فیزیکی
  • اجتناب از مصرف الکل
  • کنترل استرس و اضطراب
  • قطع استعمال سیگار
  • پایش فشارخون در منزل
  • کنترل بیماری‌های زمینه‌ای که می‌توانند باعث افزایش فشارخون شوند
  • کنترل رژیم غدایی

ورزش

 فعالیت بدنی منظم می‌تواند به کاهش فشار خون، مدیریت استرس، کنترل وزن و کاهش خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها کمک کند. اگر فشار خون بالا دارید، تمرینات مداوم با شدت متوسط تا بالا می‌تواند فشارخون را کاهش دهد.

حداقل در طول هفته 150 دقیقه فعالیت هوازی متوسط یا 75 دقیقه فعالیت هوازی شدید انجام دهید. برای مثال، سعی کنید در بیشتر روزهای هفته حدود 30 دقیقه پیاده‌روی سریع داشته باشید همچنین سعی کنید حداقل دو روز در هفته ورزش‌های تقویت کنندهٔ عضلات را انجام دهید. لازم به ذکر است قبل از افزایش فعالیت بدنی با پزشک خود مشورت کنید و بپرسید که چه نوع فعالیت ورزشی برای شما مناسب است.

سلامت روان 

استرس می‌تواند منجر به افزایش فشار خون شود. عوامل استرس‌زا شامل کار، خانواده، امور مالی یا بیماری و… هستند. شناخت عوامل استرس‌زا اولین قدم برای بین بردن یا کاهش استرس است. اگر نمی‌توانید تمام عوامل استرس‌زا را از بین ببرید، حداقل سعی کنید آن‌ها را کنترل کنید. استراتژی‌های مدیریت استرس شامل موارد زیر است:

  • فعالیت بدنی منظم
  • تمرین تکنیک‌های آرامش‌بخش مانند تنفس عمیق، مدیتیشن، یوگا و ماساژ
  • سپری کردن اوقات با خانواده و دوستان
  • اختصاص دادن زمان برای خواندن کتاب، گوش دادن به موسیقی، استراحت و فعالیت‌هایی که از نظر فرد لذت بخش است

بارداری

اکثر افراد مبتلا به فشار خون بالا، بارداری طبیعی خواهند داشت. اما این افراد در معرض مشکلات بیشتری در دوران بارداری هستند انواع فشار خون بالا در دوران بارداری عبارتند از:

فشار خون مزمن

فرد قبل از بارداری فشارخون بالا دارد. افراد بارداری که فشار خون مزمن دارند در معرض افزایش خطر ابتلا به پره اکلامپسی هستند.

پره اکلامپسی

این یک وضعیت خطرناک است و معمولاً در نیمهٔ دوم بارداری ایجاد می‌شود و منجر به افزایش فشارخون، وجود پروتئین در ادرار و تورم عمومی در فرد باردار می‌شود. همچنین می‌تواند سایر اندام‌های بدن را تحت تأثیر قرار دهد.

زنان مبتلا به فشار خون بالا باید با پزشک خود در مورد چگونگی کنترل فشار خون در دوران بارداری صحبت کنند.

داروها

سوالات متداول
به اشتراک گذاری
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email
نظرسنجی

5 نفر این محتوا را پسندیده اند.

مقالات مرتبط
آزمایش ادرار
آزمایش ادرار

در این آزمایش، ادرار فرد مورد بررسی قرار می‌گیرد. در اکثر مواقع، آزمایش ادرار به‌عنوان راهی برای تشخیص و کنترل طیف گسترده‌ای از اختلالات

بیشتر بخوانید
تست بارداری
آزمایش Beta hCG

تست بارداری یکی از راه‌های تعیین‌کنندۀ بارداری است که به‌وسیلهٔ بررسی میزان گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) در بدن فرد انجام می‌شود. از ابتدای بارداری،

بیشتر بخوانید
آزمایش قند خون
آزمایش قند خون 

آزمایش قند خون میزان گلوکز (قند) موجود در نمونۀ خون را اندازه‌گیری می‌کند. گلوکز منبع اصلی انرژی برای اغلب سلول‌های بدن از جمله سلول‌های

بیشتر بخوانید

نظرات متخصصین

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

پزشک شماره 1

فلوشیپ ارتودنسی شکاف کام و لب

پزشک شماره 1

فلوشیپ ارتودنسی شکاف کام و لب

پزشک شماره 1

فلوشیپ ارتودنسی شکاف کام و لب

دیدگاه سایر پزشکان
منابع علمی این مطالب